wararka24:Sacuudi Carabiya ayaa si ku-meel-gaar ah u xirtay dhuumaha muhiimka ah ee Bari-Galbeed ee qaada shidaalka, kadib markii ay weerareen diyaarado aan duuliye lahayn oo laga soo diray dhulka Ciraaq, iyadoo xiisadda Bariga Dhexe ay sii xoogeysaneyso.
Dowladda Sacuudiga ayaa sheegtay in weerarka lagu qaaday dhuumaha uu sababay dhaawacyo iyo burbur, iyadoo qiimeyn lagu sameynayo khasaaraha. Wasaaradda Tamarta Sacuudiga ayaa sheegtay in dhuumaha loo xiray si taxaddar ah kadib weerarro ka dhacay deegaanada Riyadh iyo Madiina.
Dhuumaha Bari-Galbeed ayaa dhererkoodu yahay qiyaastii 1,200 kiiloomitir, waxaana ay muhiim u yihiin in Sacuudiga uu shidaalkiisa u dhoofiyo suuqyada caalamka isaga oo ka gudbaya marin-biyoodka Hormuz. Dhuumahan ayaa bilihii ugu dambeeyay qaadi jiray inta u dhexeysa afar ilaa shan milyan oo foosto oo shidaal ah maalintii, taas oo u dhiganta qiyaastii 4 ilaa 5 boqolkiiba sahayda shidaalka adduunka.
Ciraaq ayaa sheegtay in baaritaanno lagu xaqiijiyay in weerarrada ka dhanka ah Sacuudiga laga soo qaaday gobolka Maysan ee koonfurta dalkaasi, kaas oo xuduud la leh Iran. Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq ayaa xilka ka qaaday taliyihii hawlgallada militariga ee gobolka, iyadoo baaritaan lagu sameynayo cidda mas’uulka ka ahayd weerarka.
Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay inaysan hadda qaadi doonin tallaabo aargoosi ah, kadib codsi uga yimid Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq. Riyadh ayaa sheegtay inay taageereyso dadaallada Baghdad ee looga hortagayo in weerarro laga soo qaado dhulka Ciraaq, balse waxay sidoo kale caddeysay inay xaq u leedahay inay qaaddo tallaabo kasta oo lagama maarmaan u ah ilaalinta amnigeeda iyo xarumaheeda muhiimka ah.
Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli Xuutiyiinta Yemen ay si weyn ugu sii fidayaan xeebaha Badda Cas. Ilo ka tirsan dowladda Yemen ayaa sheegay in Xuutiyiintu ay la wareegeen jasiiradda Perim iyo magaalada xeebta ah ee Dhubab, taas oo sii kordhisay walaaca laga qabo ammaanka marin-biyoodka Bab al-Mandab.
Bab al-Mandab ayaa muhiim u ah isu-socodka maraakiibta ganacsiga iyo shidaalka u kala goosha Aasiya, Bariga Dhexe iyo Yurub. Haddii Xuutiyiintu sii xoojiyaan gacan-ku-haynta marin-biyoodka, waxaa kordhi kara cadaadiska saaran waddooyinka kale ee dhoofinta shidaalka ee gobolka.
Xiisadda ayaa sidoo kale saameyn ku yeelatay suuqyada tamarta, iyadoo qiimaha shidaalka Brent uu mar kale dhaafay $100 halkii foosto. Isku-darka khalkhalka Hormuz, weerarrada ka dhanka ah kaabayaasha Sacuudiga iyo horumarka Xuutiyiinta ee Badda Cas ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo sahayda tamarta iyo ganacsiga caalamka.
