Wararka24: Soomaaliya ayaa noqotay dalka saddexaad ee deriska la ah Itoobiya ee martigeliya tirada ugu badan ee qaxootiga iyo magangalyo-doonka Itoobiyaanka ah, iyadoo in ka badan 23,000 qof oo Itoobiyaan ah ay dalka ku nool yihiin. Xogtan ayaa ku jirta warbixin cusub oo ay Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga ee UNHCR soo saartay.
Warbixinta UNHCR ee xaaladda Itoobiya, oo la daabacay 28-kii Agoosto, ayaa sheegtay in ku dhowaad 155,000 oo Itoobiyaan ah ay qaxooti ama magangalyo-doon ahaan ugu nool yihiin lix dal oo deris la ah Itoobiya. Xogta ayaa ku saleysan xaaladda dadkaas ilaa dhammaadka Luulyo 2026.
Soomaaliya ayaa martigelinaysa 23,645 qof, taasoo ka dhigaysa dalka saddexaad ee gobolka marka loo eego tirada qaxootiga iyo magangalyo-doonka Itoobiyaanka ah. Suudaan ayaa kaalinta koowaad ku jirta iyadoo martigelinaysa 63,954 qof, halka Kenya ay ku jirto kaalinta labaad oo leh 43,348 qof.
Jabuuti ayaa martigelinaysa 15,310 qof, halka Koonfurta Suudaan ay hoy u tahay 8,484 Itoobiyaan ah. Eritrea ayaa diiwaangelisay tirada ugu yar, iyadoo ay halkaasi ku nool yihiin 15 qof oo Itoobiyaan ah oo qaxooti ama magangalyo-doon ah.
UNHCR ayaa sheegtay in colaadaha, amni-darrada iyo masiibooyinka dabiiciga ah ay ka mid yihiin sababaha ugu waaweyn ee dadka Itoobiyaanka ah ku qasba inay ka barakacaan deegaannadooda. Qaar ka mid ah dadkaasi waxay gudaha Itoobiya ku barakacaan, halka kuwo kalena ay u gudbaan dalalka deriska ah.
Dhanka kale, Itoobiya lafteedu waxay martigelisaa ku dhowaad 1.1 milyan oo qaxooti iyo magangalyo-doon ah. Tirada ugu badan waxay kasoo jeedaan Koonfurta Suudaan oo leh 483,769 qof, waxaana ku xiga Soomaaliya oo leh 362,091 qof.
Eritrea ayaa ku jirta kaalinta saddexaad iyadoo Itoobiya ay ku nool yihiin 171,362 qof oo kasoo jeeda dalkaas, halka Suudaan ay leedahay 97,985 qof. Tiradani waxay muujinaysaa in Itoobiya ay iyaduna tahay mid ka mid ah dalalka ugu waaweyn ee gobolka martigeliya dadka kasoo carara colaadaha iyo xasaradaha dalalka deriska ah.
UNHCR waxay sidoo kale sheegtay in Itoobiya ay leedahay ku dhowaad 1.9 milyan oo barakacayaal gudaha ah. Qiyaastii 1.7 milyan oo qof ayaa colaado awgood u barakacay, halka 173,000 oo kale ay barakacooda sababeen masiibooyin dabiici ah.
Xogta UNHCR ayaa muujinaysa in Itoobiya iyo guud ahaan Geeska Afrika ay weli wajahaan dhaqdhaqaaqyo ballaaran oo barakac ah. Colaadaha, amni-darrada iyo xaaladaha cimilada ayaa sii kordhinaya dadka u baahan hoy, ilaalin iyo gargaar bani’aadamnimo gudaha dalalkooda iyo dalalka deriska ah.
