Wararka24: Mas’uul sare oo ka tirsan Somaliland ayaa sheegay in dowladda federaalka Soomaaliya ay ka fikirayso tallaabo militari oo lagu doonayo in lagu qabsado Somaliland, isagoo sidoo kale sheegay in Turkey ay taageeri karto qorshahaas. Sheegashada ayaa lagu soo bandhigay wareysi uu Maxamed Cabdiraxmaan Xasan, agaasimaha guud ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland, siiyay Middle East Eye.

Maxamed ayaa sheegay in Muqdisho ay ka fekereyso duullaan, isla markaana Somaliland ay u baahan tahay inay u diyaar garowdo xaaladaha mustaqbalka. Si kastaba, hadalkaas si madax-bannaan looma xaqiijin, dowladda federaalka Soomaaliya-na ma shaacin qorshe rasmi ah oo ku saabsan duullaan militari oo ka dhan ah Somaliland.

Hadalladan ayaa kusoo beegmaya xilli xiriirka Somaliland iyo Israel uu si weyn isu beddelay kadib markii Israel ay 26-kii December 2025 si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland inay tahay dal madax-bannaan. Israel waxay noqotay dowladdii ugu horreysay ee sidaas sameysa, tallaabadaas oo Soomaaliya, Turkey iyo dalal kale ay si cad uga horyimaadeen.

Somaliland oo Israel ka dalbatay nidaamyada dafaaca hawada

Maxamed Cusmaan Fadal, oo ah la-taliye sare oo arrimaha dibadda u qaabilsan madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi, ayaa isna sheegay in Somaliland ay u baahan tahay nidaamyo difaaca hawada ah. Waxa uu sheegay in Somaliland ay dooneyso in Israel ay ka taageerto dhinaca amniga, gaar ahaan iyadoo walaac laga qabo awoodda militari ee Turkey ee Soomaaliya.

Turkey ayaa muddo dheer xiriir dhow la lahaa dowladda Soomaaliya, iyadoo iskaashiga labada dhinac uu ku fidsan yahay arrimaha amniga, dhaqaalaha iyo tababarka ciidamada. Ankara ayaa sidoo kale si adag uga soo horjeesatay aqoonsigii Israel ee Somaliland, iyadoo ku adkeysatay taageerada ay u hayso midnimada iyo madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya.

Somaliland ayaa dhankeeda xoojisay xiriirka ay la leedahay Israel kadib aqoonsiga, iyadoo madaxda labada dhinac ay ka wada hadleen iskaashi dhinacyada amniga, ganacsiga, tiknoolajiyadda iyo arrimaha badda. Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland ayaa sheegtay in iskaashiga cusub uu yahay mid istaraatiiji ah.

Dhanka Soomaaliya, dowladda federaalka ayaa weli Somaliland u aragta qayb ka mid ah dhulka Soomaaliya, waxayna diidday aqoonsiga Israel. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa horay u sheegay in Muqdisho ay dooratay wada-hadal iyo xal nabadeed oo ku aaddan khilaafka Somaliland, halkii ay xoog adeegsan lahayd.

Xaaladda ayaa kusoo aadeysa xilli xiriirka Soomaaliya, Somaliland, Turkey iyo Israel uu galay marxalad cusub, iyadoo tallaabooyinka dhinacyada kala duwan ay sare u qaadeen muhiimadda amni iyo diblomaasiyadeed ee Geeska Afrika