Wararka24: Hoggaamiyaha mucaaradka Zambia Brian Mundubile ayaa si rasmi ah loogu soo oogay dacwad khiyaano qaran ah, sida uu sheegay qareenkiisa oo lagu magacaba Kambwa Aongola, iyadoo xiisadda siyaasadeed ee dalka ay sii xoogeysanayso kaddib doorashadii madaxtinimada ee 13-kii Agoosto. Mundubile iyo ku-xigeenkiisa Makebi Zulu ayaa labaduba ku jira xabsiga dhexe ee Lusaka.
Qareen Kambwa Aongola ayaa sheegay in labada siyaasi lagu soo oogay dacwadda, halka qareen Milner Katolo uu sheegay in guud ahaan 18 qof lagu soo oogay hal dacwad oo khiyaano qaran ah. Qareenkiisa ayaa sheegay in dacwadda loo baahan yahay in maxkamad la horgeeyo si dowladda loogu qasbo inay soo bandhigto caddeymaha ay ku saleyneyso eedeymaha.
Mundubile ayaa la xiray Khamiistii kaddib markii uu muddo ku jiray meel ammaan uu ah, isagoo ka cararay howlgallo ay ciidamada ammaanka ka sameeyeen hanti lala xiriiriyay isaga. Howlgalkaas ayaa sababay dhimashada wasiirkii hore ee gaadiidka iyo isgaarsiinta, Mutotwe Kafwaya, halka 11 qof oo kale la xiray sida ay sheegeen warbixinno kala duwan.
Mundubile iyo Makebi Zulu ayaa markii magan gelyo ka doontay dhisme ay Qaramada Midoobay ku leedahay Lusaka.Iyadoo markii dambe loo gudbiyay ciidamada Zambia, Qaramada Midoobay aya sheegtay in dowladda uu xaqiijisay in madaxdaas la wareejina lana marin doono nidaam sharci oo cadaalad ah.
Xiisadda ayaa ka dhalatay doorashadii 13-kii Agoosto, taas oo Madaxweyne Hakainde Hichilema loogu dhawaaqay inuu ku guuleystay ku dhowaad 60 boqolkiiba codadka, halka Mundubile uu helay 38 boqolkiiba. Mundubile ayaa diiday natiijada, isagoo sheegay inay jireen khaladaad doorasho, wuxuuna qorsheeyay inuu natiijada maxkamadda ka hor yimaado.
Si kastaba, maxkamadaha Zambia ayaa la xiray 24-kii Agoosto, oo ahayd maalintii ugu dambeysay ee lagu gudbin karay dacwadda doorashada. Mas’uuliyiintu waxay sabab uga dhigeen go’aanka walaac dhinaca amniga ah, taasoo mucaaradka iyo qaar ka mid ah falanqeeyayaasha ay ku tilmaameen arrin sii kordhisay muranka siyaasadeed.
Dowladda Zambia ayaa hore ugu eedeysay Mundubile iyo kooxdiisa inay qorsheynayeen kacdoon hubeysan ama khatar amni oo ka dhan ah dowladda. Mundubile ayaa beeniyay eedeymahaas, wuxuuna sheegay in mucaaradku uusan wadan qorshe hubeysan.
Ururrada xuquuqda aadanaha iyo hay’adaha caalamiga ah ayaa walaac ka muujiyay xarigga siyaasiyiinta mucaaradka iyo dadka kale ee lala xiriiriyay kiiska. Qaramada Midoobay ayaa horey ugu baaqday dowladda Zambia inay dhowrto xuquuqda dadka la xiray iyo xaqa ay u leeyihiin hannaan maxkamadeed oo cadaalad ah.
Madaxweyne Hakainde Hichilema ayaa lagu wadaa inuu bilaabo muddo-xileedkiisa labaad 1-da Sebtembar. Iyadoo dacwadda khiyaano qaran ay hadda maxkamad u gudubtay, kiiska Mundubile ayaa la filayaa inuu sii kordhiyo doodda ku saabsan xaaladda siyaasadeed iyo mustaqbalka dimuqraadiyadda Zambia.
