Wararka25: 25-02-2026 Xukuumadda Somaliland ayaa shaacisay in laamaha ammaanku ay burburiyeen shabakad ay ku eedeysay in ay maalgelinayeen Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dhinacyo shisheeye, kuwaas oo lagu tuhunsan yahay inay ka shaqeynayeen wiiqidda aqoonsigii ay Israa’iil dhowaan siisay Somaliland.
Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Amniga Somaliland, Cabdalle Maxamed Carab Sandheere, ayaa shir jaraa’id ku qabtay magaalada Hargeysa, isagoo sheegay in shabakaddaasi ay ka shaqeynaysay “qalqal amni iyo faragelin siyaasadeed” oo ka dhan ah go’aannada xukuumadda.
Wasiirka ayaa ku eedeeyay shakhsiyaad ku sugan gudaha Somaliland inay u adeegayeen dano shisheeye, isla markaana ay ku lug lahaayeen hawlo lagu wiiqayo qadiyadda goonni-isu-taagga Somaliland. Waxa uu sheegay in tallaabada lagu burburiyay shabakaddan ay qayb ka tahay dadaallada lagu sugayo amniga iyo “ilaalinta go’aannada qaran” ee ay qaadatay xukuumadda. Hase yeeshee, mas’uuliyiintu ma aysan soo bandhigin faahfaahin ku saabsan tirada dadka la qabtay, dacwadaha lagu soo oogay, ama caddaymaha sharci ee la xiriira eedeymaha la jeediyay.
Hadalladan ayaa imanaya xilli toddobaadyadii u dambeeyay laamaha amniga Somaliland ay xabsiga dhigeen shaqsiyaad ay ka mid yihiin wadaado, dhalinyaro u ololeeya arrimaha bulshada, iyo dad caan ka ah baraha bulshada oo si fagaare ah u dhaliilay xiriirka Israa’iil iyo Hargeysa.
Qaar ka mid ah dadka la xiray ayaa hore u taageeray aqoonsiga Israa’iil, balse markii dambe su’aalo ka keenay hufnaanta heshiisyada iyo qaabka ay xukuumaddu u maareyneyso arrintan. Xukuumaddu waxay tallaabooyinkan ku tilmaantay kuwo la xiriira “ammaanka qaranka”, halka ururo maxalli ah oo u dooda xuquuqda aadanaha ay muujiyeen walaac ku saabsan xorriyadda hadalka iyo xuquuqda muwaadiniinta.
Doodda gudaha Somaliland ayaa sii xoogeysatay tan iyo markii Israa’iil ay bishii Diseembar shaacisay aqoonsiga ay siisay maamulka Hargeysa. Madaxweynihii hore ee Somaliland, Muuse Biixi Cabdi, ayaa si fagaare ah ugu baaqay xukuumadda talada haysa inay shacabka la wadaagto faahfaahinta rasmiga ah ee heshiiska lala galay Israa’iil, isagoo ku adkeystay muhiimadda hufnaanta iyo in la hubiyo in wax kasta oo la saxiixo aysan ka hor imaanayn diinta Islaamka iyo danaha guud ee bulshada.
Ilaa iyo hadda, Somaliland si cad uma aysan qeexin nooca sharci ee heshiiska ay la gashay Israa’iil, in uu yahay heshiis caalami ah, is-afgarad (MoU), ama qaab kale oo iskaashi. Dhanka kale, Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa mar kale ku celisay diidmadeeda aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland, iyadoo ku tilmaantay mid ku xadgudbaya midnimada iyo madaxbannaanida Soomaaliya. Tallaabadan ayaa sidoo kale dhalisay cambaarayn ay muujiyeen qaar ka mid ah dalalka Afrika iyo ururo goboleed, taas oo sii kordhisay xiisadda diblomaasiyadeed ee ka taagan Geeska Afrika.
