Wararka24: 4-02-2026 Daraasado cilmiyeed kala duwan ayaa muujinaya in malaayiin qof oo dunida ku nool ay la tacaalayaan hurdo la’aan ama hurdo tayo liidata. Qiyaaso laga sameeyay Mareykanka ayaa tilmaamaya in u dhaxaysa 50 ilaa 70 milyan oo qof ay la ildaran yihiin dhibaatooyinka hurdada, halka arrintan ay heer caalami ah noqota.
Khubarada caafimaadka ayaa sheegay in ay jiraan habab fudud oo qofku ku hagaajin karo hurdadiisa, kuwaas oo ay taageerayaan cilmi-baarisyo saynis ah oo la sameyay.
- Hurdo laba qaybood ah (Biphasic sleep)
Taariikh ahaan, dadka qaar ma aysan seexan siddeed saacadood oo isku xigta. Waxay lahaan jireen hurdo laba qaybood ah – hurdo hore, kadibna toosid kooban, kadibna hurdo labaad ilaa subaxda. Khubarada qaar ayaa aaminsan in fahamka caadadan taariikhiga ah ay ka caawin karto dadka hurdo-la’aanta qaba inay yareeyaan walwalka ka dhasha marka ay habeenkii soo kacaan. - Hurdada oo la jaanqaadda xilliyada sanadka
Cilmi-baaris ayaa muujisay in dadka ay inta badan u baahan yihiin hurdo badan xilliga jiilaalka marka habeenku dheer yahay, halka xagaaga ay hurdo yar ku filan karto. Tani waxay la xiriirtaa isbeddelka dabiiciga ah ee jirka. - Seexashada gaaban ee maalintii (Nap)
Seexashada gaaban ee maalintii, gaar ahaan 10 ilaa 15 daqiiqo, waxay kor u qaadi kartaa awoodda maskaxda iyo feejignaanta. Daraasad 2023 la sameeyay ayaa muujisay in dadka si joogto ah u seexda maalintii ay maskaxdoodu caafimaad qabto muddo dheer. - Ka digtoonow “microsleep”
Hurdo aad u gaaban oo ilbiriqsiyo socota, oo loo yaqaan microsleep, ayaa khatar noqon karta, gaar ahaan marka qofku wado gaari. Tani badanaa waxay ka dhalataa hurdo la’aan joogto ah. - Qabowga iyo raaxada sariirta
Taariikh ahaan dadka badankood waxay wadaagi jireen sariir si ay u helaan diirimaad iyo raaxo. Inkastoo maanta dad badan kaligood seexdaan, haddana raaxada sariirta iyo jawiga hurdada ayaa weli muhiim u ah hurdo wanaagsan. - Tayada hurdada oo ka muhiimsanata saacadaha badan ee la seexdo
Khubarada ayaa sheegay in tayada hurdadu ay ka muhiimsan tahay saacadaha badan ee la seexdo. Hurdada joogtada ah ee la jaanqaadda saacadda dabiiciga ah ee jirka (circadian rhythm) ayaa si fiican u nadiifisa maskaxda isla markaana hagaajisa caafimaadka. - Sariiraha casriga ah
Marka la eego taariikhda, sariiraha maanta la isticmaalo ayaa aad uga raaxo badan kuwii hore. Qarnigii dhexe dad badan waxay ku seexan jireen sariiro yaryar oo xiran ama bac ay ka buuxaan caws, kuwaas oo aan caafimaad badnayn.
Khubarada caafimaadka ayaa ku talinaya in qofku sameeyo jadwal hurdo joogto ah, yareeyo isticmaalka qalabka elektarooniga ah habeenkii, isla markaana abuuro jawi raaxo leh oo hurdo si loo helo nasasho wanaagsan.
