Wararka24: Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa la sheegay inay ka fiirsanayso tallaabooyin dhaqaale iyo kuwo socdaal oo lagu beegsanayo madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, iyo qaar ka mid ah xulafadiisa siyaasadeed, xilli khilaafka dhinacyada uu sii xoogeysanayo.
Xogta laga helay arrintan ayaa tilmaamaysa in tallaabooyinka la qorsheynayo ay ka mid noqon karaan xannibaadda hantida iyo akoonnada bangiyada Laftagareen iyo shaqsiyaad ama hay’ado lala xiriirinayo maamulkiisii hore. Sidoo kale, waxaa la sheegay in la diyaarinayo liis ay ku jiraan siyaasiyiin iyo shaqsiyaad sare oo ka tirsan garabkiisa.
Haddii qorshayaashaasi la dhaqan geliyo, shaqsiyaadka ku jira liiska waxaa laga yaabaa in lagu soo rogo xayiraado socdaal, oo ay ka mid noqon karto in la xaddido ama laga laalo dukumentiyada safarka. Si kastaba, weli ma jiro war rasmi ah oo dowladda federaalka kasoo baxay oo xaqiijinaya in go’aannadan la ansixiyay ama dhaqan galeen.
Sida xogtu tilmaamayso, arrintan waxaa la sheegay in ay ku lug leeyihiin hay’ado ay ka mid yihiin Wasaaradaha Maaliyadda iyo Amniga Gudaha, Booliska Soomaaliyeed, Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda iyo Guddiga Qaranka ee La-dagaallanka Lacag-dhaqidda.
Tallaabooyinkan la sheegay ayaa kusoo aadaya xilli khilaafka dowladda federaalka iyo Laftagareen uu ka gudbay muran siyaasadeed, isla markaana uu saameeyay xaaladda amni ee magaalada Baydhaba. Dowladda federaalka ayaa 30-kii Maarso ciidamo geysay Baydhaba, laba maalmood kaddib markii Laftagareen mar kale loogu doortay madaxweynaha Koonfur Galbeed, doorashadaas oo dowladda federaalku diidday.
Laftagareen ayaa markii hore sheegay inuu xilka ka degay kaddib markii ciidamada federaalku gudaha u galeen Baydhaba, balse markii dambe wuxuu ku adkeystay inuu weli yahay madaxweynaha sharciga ah ee Koonfur Galbeed. Dhinaca dowladda federaalka ayaa dhanka kale taageertay maamulka cusub ee ka arrimiya magaalada.
Xiisadda ayaa marar kala duwan isu beddeshay dagaal, waxaana 17-kii Agoosto iyo 3-dii Sebtembar Baydhaba ka dhacay iska horimaadyo u dhexeeyay ciidamada federaalka iyo kuwa maamulka magaalada iyo dagaalyahanno la safan Laftagareen.
Dagaalladaasi waxay sababeen cabsi iyo barakac shacabka ah, iyadoo dowladda federaalkuna ay ciidamada taageersan Laftagareen ku eedeysay inay dagaallada qaarkood kala qeyb qaateen xubno ka tirsan Al-Shabaab. Eedeyntaas si madax-bannaan looma xaqiijin, halka Laftagareen uu diiday xiriir uu la leeyahay kooxda.
Haddii dowladda federaalku si rasmi ah u dhaqan geliso xayiraadaha la sheegay, waxay noqon karaan tallaabo cusub oo lagu cadaadinayo Laftagareen iyo xulafadiisa, iyadoo khilaafka Koonfur Galbeed uu galay marxalad ah loollan siyaasadeed, dagaal iyo cadaadis dhinacyada dhaqaale iyo socdaalka ah.
