Wararka24: Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi Cirro, ayaa sheegay in Somaliland ay xiriir dhow la leedahay Itoobiya, isla markaana ay kasoo horjeeddo tallaabo kasta oo khatar gelin karta xasilloonida iyo jiritaanka qarannimada dalkaas.
“Itoobiya waa dal deris nala ah oo aanu kalsooni badan ku qabno iskaashigiisa. Waxaanu ka soo horjeednaa faragelin iyo fal kasta oo khatar gelin kara xasilloonideeda iyo jiritaanka qaran-nimadeeda,” ayuu yiri Madaxweyne Cirro.
Xiisadda Geeska Afrika
Hadalkan ayaa kusoo beegmaya iyadoo ay sii kordhayaan walaacyada la xiriira xaaladda amni iyo siyaasadeed ee Geeska Afrika. Afartii Oktoobar, hoggaamiyeyaasha Masar, Soomaaliya, Suudaan iyo Ereteriya ayaa kulan ku yeeshay magaalada New Alamein ee dalka Masar, iyagoo soo saaray bayaan wadajir ah oo looga hadlay amniga gobolka, madax-bannaanida dalalka iyo xaaladda Badda Cas.
Bayaanka ayaa sidoo kale diiday aqoonsi ama taageero loo fidiyo Somaliland, wuxuuna carrabka ku adkeeyay in mas’uuliyadda amniga Badda Cas ay saaran tahay dalalka xeebaha leh. Qodobadan ayaa muujinaya kala duwanaanshaha mowqifyada siyaasadeed ee dalalka gobolka, gaar ahaan arrimaha la xiriira madaxbannaanida iyo iskaashiga amniga.
Itoobiya oo aan lahayn xeeb ay si toos ah ugu baxdo badda ayaa muddooyinkii dambe raadineysay marin-badeed, arrintaas oo muhiimad istiraatiiji ah u leh siyaasaddeeda gobolka. Si kastaba, hadalka Cirro wuxuu si gaar ah diiradda u saaray xiriirka Somaliland iyo Itoobiya iyo taageerada uu sheegay inay u hayaan xasilloonida dalka deriska ah.
Dhanka kale, xiisadaha u dhexeeya Itoobiya iyo Ereteriya ayaa sare u qaaday walaacyada laga qabo amniga Geeska Afrika. Labada dal ayaa is-weydaarsaday eedeymo la xiriira dhaqdhaqaaqyada ciidamada iyo xaaladda xuduudaha, iyadoo laga cabsi qabo in khilaafku sii xoogaysto. Itoobiya iyo Ereteriya waxaa hore uga dhex dhacay dagaal xuduudeed oo socday intii u dhexeysay 1998 iyo 2000.
Mowqifka Dowladda Federaalka
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa iyaduna sheegtay inay dhexdhexaad ka tahay xiisadda labada dal. Wasiir-ku-xigeenka Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Xasan Maxamed Cali Nadar, ayaa sheegay in Muqdisho ay doonayso nabad iyo dhexdhexaadnimo, isla markaana ay sii wadayso xiriirka ay la leedahay dalalka gobolka.
