Wararka24: Wasiirkii hore ee Amniga Gudaha Soomaaliya, Xasan Xundubey Jimcaale, ayaa sheegay in dowladda federaalka Soomaaliya ay si dhow ula socoto xiisadda sii xoogeysanaysa ee u dhexeysa Itoobiya iyo Eritrea, maadaama xaaladda labada dal ay saameyn ku yeelan karto amniga iyo xasilloonida Geeska Afrika.
Xundubey oo wareysi siiyay Idaacadda Kulmiye ayaa sheegay in Soomaaliya ay muhiim u tahay inay si gaar ah ula socoto isbeddellada ka socda labada dal iyo saameynta ay ku yeelan karaan gobolka. Waxa uu sheegay in wixii ka dhaca Itoobiya iyo Eritrea ay si toos ah ama si dadban u saameyn karaan Soomaaliya iyo dalalka kale ee Geeska Afrika.
“Soomaaliya waxay isha ku haysaa khilaafka Itoobiya iyo Eritrea,” ayuu yiri Xundubey, isaga oo ku baaqay in dowladda federaalka ay sii waddo la socodka xaaladda iyo isbeddellada amni ee ka dhalan kara xiisadda labada dal.
Hadalladiisa ayaa kusoo beegmaya xilli xiriirka Itoobiya iyo Eritrea uu gaaray heer cusub oo xiisad ah. Itoobiya ayaa 1-dii October ku dhawaaqday inay xirayso safaaraddeeda ku taalla Asmara, iyadoo 10 diblomaasi oo Eritrean ah ku amartay inay dalka uga baxaan 48 saacadood gudahood.
Eritrea ayaa tallaabadaas kaga jawaabtay inay jarto xiriirkii diblomaasiyadeed ee ay la lahayd Itoobiya. Addis Ababa ayaa Eritrea ku eedeysay falal ay ku tilmaantay kuwo colaadeed iyo taageero loo fidinayo kooxaha hubeysan ee ka dagaallamaya Tigray, eedeymahaas oo ay Eritrea beenisay.
Xiisadda ayaa kusoo aadeysa xilli dagaallo cusub ay ka socdaan waqooyiga Itoobiya, gaar ahaan gobolka Tigray, halkaas oo ciidamada dowladda iyo xoogagga taageersan ay dagaal kula jiraan isbahaysi ay hoggaamineyso TPLF. Dagaallada ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in colaadda gudaha Itoobiya ay saameyn ku yeelato dalalka deriska ah.
Xundubey ayaa sidoo kale ammaanay siyaasadda arrimaha dibadda ee Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isagoo sheegay in dowladda ay guulo ka gaartay xiriirka Soomaaliya la leedahay dalalka gobolka iyo kuwa caalamka. Hadalkaas ayaa ah qiimeyn uu bixiyay wasiirkii hore, mana aha warbixin madax-bannaan oo lagu cabbirayo siyaasadda arrimaha dibadda dowladda.
Dhanka kale, Midowga Afrika ayaa ugu baaqay Itoobiya, Eritrea iyo Masar inay muujiyaan is-xakameyn, isla markaana khilaafaadka lagu xalliyo waddooyinka diblomaasiyadda iyo wada-hadalka nabadeed.
