Wararka24: Ugu yaraan 37 qof ayaa ku dhintay magaalada Okrika ee gobolka Rivers ee koonfurta Nigeria, kaddib markii ay neefsadeen tuuboyin qiiq sun ah, xilli ay tuugo isku dayayeen inay si sharci-darro ah ku shubtaan shidaal, sida ay sheegeen shacabka deegaanka.
Xarunta Dhallinyarada iyo U doodista Deegaanka (YEAC) ayaa sheegtay in in ka badan 100 qof ay xalay isugu tageen Okari Jetty ee Okrika, iyagoo wata doomo yaryar si ay uga soo qaataan shidaal la sifeeyey. Sida ay kooxdu sheegtay, dad badan ayaa la kulmay xaalad caafimaad darro kaddib markii ay ku neefsadeen dhuumaha qiiqa sunta, Iyadoo qaar ka mid ah dadkaas la la’yahay.
Booliiska Nigeria ayaa sheegay in baaritaan lagu wado dhacdada si loo xaqiijiyo tirada dadka ay waxyeelladu gaartay. Wararka maxalliga ah ayaa sheegay in qaar ka mid ah dadkii goobta ku sugnaa ay ku daateen Webiga Bonny, halka qaar kalena loo qaaday xarumaha caafimaadka.
YEAC ayaa sheegtay qiiqa sababay dhimashada uu sababay shidaal ladaha “shidaalka Indorama”, kaas oo ay ku tilmaantay nooc ka mid ah shidaalka la sifeeyey oo loo yaqaan Premium Motor Spirit (PMS). Si kastaba, hay’adaha dowladda ayaa weli wada baaritaanka lagu ogaanayo sababta saxda ah ee dhimashada iyo tirada dadka ay dhacdadu saameysay.
Xatooyada shidaalka iyo waxyeellada loo geysta dhuumaha shidaalka ayaa muddo dheer dhibaato ka ahayd Nigeria, gaar ahaan gobolka Niger Delta oo ay ku badan yihiin ceelasha shidaalka iyo gaaska. Kooxo dambiilayaal ah ayaa muddooyinkii hore dhuumaha jebin jiray, iyagoo shidaal cayriin ama badeecooyinka batroolka ka qaada si ay ugu iibiyaan suuqyada madow ama loogu isticmaalo warshado sifeyn oo sharci-darro ah.
Ciidamada Amniga iyo Difaaca Madaniga ah ee Nigeria (NSCDC) ayaa shacabka iyo warbaahinta ugu baaqay inay ku tiirsanaadaan war rasmi ah oo la xaqiijiyay inta baaritaanka dhacdadu socoto. Hay’addu waxay sidoo kale cambaareysay xatooyada shidaalka, iyadoo sheegtay inay khatar ku tahay nolosha dadka, deegaanka iyo dhaqaalaha dalka.
Dowladda Nigeria ayaa sannadihii u dambeeyay kordhisay howlgallada ka dhanka ah xatooyada shidaalka. Ciidamada badda ayaa sidoo kale xoojiyay ilaalinta marin-biyoodka iyo xeebaha Niger Delta, iyadoo saraakiishu sheegeen in tallaabo adag laga qaadi doono dadka ku lugta leh falalka sharci-darrada ah.
Nigeria waxay isku dayaysaa inay kordhiso wax soo saarka shidaalka kaddib sannado ay caqabad ku noqdeen xatooyada, amni-darrada iyo maalgashi yaraanta. Dowladda ayaa qorsheynaysa in wax-soo-saarka dalka uu gaaro ilaa saddex milyan oo foosto maalintii marka la gaaro 2030, taas oo u baahan amni iyo maalgashi dheeraad ah.
