Laascaanood, Sool – Degmada Laascaanood, oo xarun u ah gobolka Sool, waxay ahayd mid ka mid ah degmooyinka ugu kobcay dhaqaale iyo dhisme Badnaa ee Soomaaliya 34 sano ee ugu dambeeyay. Markii ay dowladdii dhexe ee Soomaaliya dhacday 1991kii, Laascanood si weyn ayey u hormartay, iyadoo noqotay xarun muhiim ah oo siyaasad, dhaqaale, iyo bulsho.
Jugraafiga & Taariikhda Hore
- Gobolka Nugaal: Laascanood waxay markii hore ka tirsanayd gobolka Nugaal, oo caasimadiisu ahayd Garoowe.
- Xuduudaha Gumeysiga: Ingiriisku wuxuu dhul Soomaaliyeed ku daray Itoobiya si sharcidarro ah, arrin ay Maxamed Ibraahim Cigaal ku garnaqday 1968kii.
- Dilka Madaxweyne Sharmaarke (1969): Laascanood waxay caan ku noqotay taariikhda markii Oktoobar 1969 lagu dilay Madaxweyne Cabdirashiid Cali Sharmaarke, dilkaas oo sababay afgambii 21kii Oktoobar 1969.
Dagaalkii 2023: Geesiyaal, Qalalaase, iyo Isbedel Siyaasadeed
2023 waxay noqotay sanad awood u yeelatay Laascaanood, kadib markii:
✔ Ciidamada Somaliland ay duqeyn ku sameeyeen magaalada (toddoba bilood).
✔ Golaha Amaanka QM uu labo jeer ugu baaqay Somaliland inay joojiyaan weerarka.
✔ Ciidamada Somaliland laga saaray duleedka magaalada 25 Agoosto 2023, kadib iska horimaadkii beelaha Puntland.
Saameynta Juqraafi-Siyaasadeed (Geopolitical Crisis)
- Somaliland & Itoobiya: Somaliland wuxuu ku adkaystay inuu joojiyo duqeynta marka “two-state solution” la helo.
- Heshiiska Somaliland-Itoobiya (Janaayo 2024): Somaliland waxay heshay saldhig ciidan badeed laga dhisayo Itoobiya, taas oo keentay in:
- Soomaaliya ay heshiisyo difaac la gasho Masar, Turkiga, iyo Eritreeya.
- Siyaasadda “Koonfur-Waqooyi wada hadal” ay dhammaatay.
Jawaabta Dowladda Federaalka
Dowladda Federaalka Soomaaliya:
- Marnaba kama hadlin sheegashada Somaliland ee “Al-Shabaab Laascaanood joogto”.
- Waxay ku adkaysatay in Laascaanood ay tahay qayb ka tirsan Jamhuuriyadda Federaalka.
- Waxay sheegtay in Somaliland aag xeyndaab (buffer zone) u tahay Itoobiya.
Kacdoonkii 2022 & Isbedelka 2023–2025
- Diseembar 2022: Kacdoon ka qarxay Laascaanood.
- Ramadaan 2023: Muuse Biixi wuxuu sheegay inuu “faraha ku hayo nabadda”, isagoo tusaale u soo qaatay “Kibirka waa lagu kufaa”.
- 2024–2025: Dagaalkii Laascaanood wuxuu sababay isbedel taariikhi ah oo ku saabsan siyaasadda Soomaaliya.
Xigasho (Creadit Puntland Post)
📌 Wararka24 – Xog rasmi ah oo faahfaahin degdeg ah
